PSCR คือใคร และองค์กรต้องมีหรือไม่?

ในอุตสาหกรรมยานยนต์ ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ (Product Safety) ถือเป็นเรื่องสำคัญสูงสุด เนื่องจากความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยของชิ้นส่วนหรือกระบวนการผลิต อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผู้ขับขี่ ผู้โดยสาร และผู้ใช้รถยนต์บนท้องถนน นอกจากนี้ยังส่งผลต่อชื่อเสียงขององค์กร ต้นทุนการเรียกคืนสินค้า (Recall) และความเชื่อมั่นของลูกค้า

ด้วยเหตุนี้ ผู้ผลิตรถยนต์และผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ทั่วโลกจึงให้ความสำคัญกับบทบาทของ Product Safety & Conformity Representative (PSCR) หรือผู้แทนด้านความปลอดภัยและความสอดคล้องของผลิตภัณฑ์ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ได้รับการกำหนดขึ้นเพื่อดูแลและบริหารจัดการประเด็นด้าน Product Safety อย่างเป็นระบบ

Product Safety คืออะไร?

Product Safety หมายถึง การทำให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบ ผลิต และส่งมอบให้ลูกค้ามีความปลอดภัยต่อการใช้งานตลอดอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์ โดยต้องไม่มีความเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต ทรัพย์สิน หรือสิ่งแวดล้อม

ในอุตสาหกรรมยานยนต์ ความล้มเหลวของผลิตภัณฑ์อาจส่งผลกระทบรุนแรง เช่น

• ระบบเบรกทำงานผิดปกติ

• ถุงลมนิรภัยไม่ทำงาน

• ชิ้นส่วนช่วงล่างแตกหัก

• ระบบไฟฟ้าลัดวงจรจนเกิดเพลิงไหม้

เหตุการณ์เหล่านี้นำไปสู่การเรียกคืนสินค้า (Recall) ซึ่งอาจสร้างความเสียหายมูลค่าหลายล้านหรือหลายพันล้านบาทแก่ผู้ผลิต

PSCR คือใคร?

PSCR (Product Safety & Conformity Representative) คือบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากองค์กรให้รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและความสอดคล้องของผลิตภัณฑ์ โดยทำหน้าที่ประสานงาน ติดตาม และควบคุมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ Product Safety ตลอดวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์

แนวคิดของ PSCR ได้รับการผลักดันจากผู้ผลิตรถยนต์ชั้นนำของยุโรป โดยเฉพาะกลุ่ม VDA (German Association of the Automotive Industry) ที่กำหนดให้ซัพพลายเออร์ต้องมีผู้รับผิดชอบด้าน Product Safety อย่างชัดเจน

ปัจจุบัน ลูกค้าหลายรายได้ระบุข้อกำหนดดังกล่าวไว้ใน Customer Specific Requirements (CSR) เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ผลิตสามารถบริหารจัดการความเสี่ยงด้าน Product Safety ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หน้าที่และความรับผิดชอบของ PSCR

บทบาทของ PSCR ไม่ได้เป็นเพียงผู้ประสานงาน แต่เป็นผู้ที่ต้องมั่นใจว่าประเด็นด้าน Product Safety ได้รับการควบคุมอย่างเหมาะสม

หน้าที่สำคัญประกอบด้วย

1. กำกับดูแลข้อกำหนดด้าน Product Safety

ติดตามข้อกำหนดจากลูกค้า กฎหมาย และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มั่นใจว่ามีการนำไปประยุกต์ใช้อย่างถูกต้อง

2. สนับสนุนการวิเคราะห์ความเสี่ยง

มีส่วนร่วมในการดำเนินการ FMEA, Risk Assessment และการกำหนด Safety Characteristics เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น

3. ประสานงานเมื่อเกิดปัญหา

หากพบปัญหาที่อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ PSCR ต้องเป็นผู้ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อประเมินความรุนแรงและกำหนดมาตรการตอบสนองอย่างรวดเร็ว

4. จัดการ Lessons Learned

รวบรวมข้อมูลจากปัญหาที่เคยเกิดขึ้นทั้งภายในและภายนอกองค์กร เพื่อนำมาใช้ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

5. สนับสนุนการตรวจประเมิน

เตรียมเอกสาร หลักฐาน และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Product Safety สำหรับการตรวจประเมินจากลูกค้าและหน่วยงานรับรอง

PSCR เกี่ยวข้องกับ IATF 16949 อย่างไร?

แม้ว่ามาตรฐาน IATF 16949:2016 จะไม่ได้ระบุคำว่า PSCR โดยตรง แต่ได้กำหนดข้อกำหนดเกี่ยวกับ Product Safety ไว้อย่างชัดเจนในข้อ 4.4.1.2

องค์กรต้องกำหนดกระบวนการสำหรับการจัดการผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย โดยครอบคลุมประเด็นสำคัญ เช่น

• การระบุผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย

• การกำหนดความรับผิดชอบ

• การจัดการลักษณะพิเศษด้านความปลอดภัย (Safety Characteristics)

• การสื่อสารและการแจ้งเตือน

• การตอบสนองต่อปัญหาที่เกิดขึ้น

ดังนั้นหลายองค์กรจึงแต่งตั้ง PSCR เพื่อทำหน้าที่เป็นผู้รับผิดชอบหลักในการดำเนินการตามข้อกำหนดดังกล่าว

องค์กรต้องมี PSCR หรือไม่?

คำตอบคือ “ควรมี” โดยเฉพาะองค์กรที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมยานยนต์

แม้บางกรณีลูกค้าอาจไม่ได้กำหนดให้มีตำแหน่ง PSCR อย่างชัดเจน แต่การมีบุคคลที่รับผิดชอบด้าน Product Safety โดยตรงช่วยให้องค์กรสามารถ

• ลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์

• ลดโอกาสการเกิด Recall

• สร้างความเชื่อมั่นให้ลูกค้า

• รองรับการตรวจประเมินจากลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

• ปฏิบัติตามข้อกำหนดของ IATF 16949 และ CSR ได้อย่างเป็นระบบ

ความท้าทายที่องค์กรพบบ่อย

หลายองค์กรยังมองว่า Product Safety เป็นหน้าที่ของฝ่ายคุณภาพเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริง Product Safety เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของหลายฝ่าย เช่น

• Design Engineering

• Manufacturing Engineering

• Quality Assurance

• Production

• Purchasing

• Logistics

• Top Management

การขาดการสื่อสารและการประสานงานระหว่างหน่วยงานเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดความเสี่ยงด้าน Product Safety

ดังนั้น PSCR จึงมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงทุกฝ่ายให้ทำงานร่วมกันภายใต้เป้าหมายเดียวกัน คือการส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยและเป็นไปตามข้อกำหนด

สรุป

PSCR หรือ Product Safety & Conformity Representative เป็นบทบาทสำคัญที่ช่วยให้องค์กรสามารถบริหารจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์ที่ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อผู้ใช้งานและธุรกิจ

องค์กรที่มีการกำหนดบทบาท PSCR อย่างชัดเจน พร้อมสร้างความตระหนักด้าน Product Safety ให้กับบุคลากรทุกระดับ จะสามารถลดความเสี่ยง สร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้า และรองรับข้อกำหนดของ IATF 16949 รวมถึง Customer Specific Requirements ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

1. International Automotive Task Force (IATF). IATF 16949:2016 – Quality Management System Requirements for Automotive Production and Relevant Service Parts Organizations.

2. Verband der Automobilindustrie (VDA). Product Integrity (PI) – Guideline for Product Safety and Conformity in the Automotive Industry, Volume Integrity and Product Compliance.

3. AIAG. Automotive Quality Core Tools (APQP, FMEA, SPC, MSA, PPAP) Reference Manuals.

4. International Organization for Standardization (ISO). ISO 9001:2015 Quality Management Systems – Requirements.

5. European Commission. General Product Safety Regulation (GPSR) and Product Compliance Guidelines.